Przejdź do treści

Marek Kuziak – Nie dograli tego…

Od Redakcji

Na naszej stronie każdy może zaprezentować swój punkt widzenia.

Dziś zapraszamy do lektury bardzo ciekawego tekstu Pana Marka Kuziaka. Nawiązuje on do sprawy powołania Zastępcy Burmistrza Miasta Ostrów Mazowiecka. W tekście o „ukrywanym” zarządzeniu 71/2024, które dotyczy powołania zastępcy pokazaliśmy jeden aspekt tej sprawy. Pan Marek spojrzał na sprawę pod zupełnie innym kątem.

Tekst publikujemy w terminie, formie i ze zdjęciem uzgodnionym z Autorem. Nie dokonaliśmy w nim ŻADNYCH zmian.

Osoba zobowiązana do złożenia oświadczenia majątkowego oświadcza, że zapoznała się z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i składa oświadczenie zgodnie z art. 24h tej ustawy – pierwsza strona oświadczenia.

Rzecz w tym, że oświadczenie majątkowe Zastępcy Burmistrza Miasta Ostrów Mazowiecka opatrzone jest datą 5 maja 2024 r., natomiast zarządzenie powołujące Panią Jolantę Zadrogę na Zastępcę Burmistrza Miasta Ostrów Mazowiecka zostało wydane 7 maja 2024 r. Wydaje się, że nie jest to jednak najważniejsza kwestia.

Zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne – osoby wymienione w art. 1 i 2 (w art. 2 pkt 6 jest mowa m. in. o zastępcach burmistrzów) tej ustawy, w okresie zajmowania stanowisk lub pełnienia funkcji, o których mowa w tych przepisach, nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

Zgodnie z informacjami dostępnymi pod adresem: https://www.biznes.gov.pl/pl/wyszukiwarka-firm/wpis/ceidg/089D679F-7112-4EBD-A15C-E1376A56FFA4 data zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przez zastępcę burmistrza to 28 maja 2024 r.

Po pierwsze ustawodawca, dla zastępców wójtów (burmistrzów), nie przewidział okresu przejściowego, jak dla wójtów (burmistrzów) wyrażonego w art. 492 § 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy, w którym zobowiązuje wójta (burmistrza) do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania.

Wydaje się więc, że skoro art. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne stanowi, że zastępcy wójtów (burmistrzów) nie mogą prowadzić działalności gospodarczej w okresie zajmowania stanowiska lub pełnienia funkcji, to niedopuszczalne jest prowadzenie takiej działalności choćby przez jeden dzień. Przepisy niniejszej ustawy nie wskazują konkretnego terminu na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, ale w związku z zakazem sformułowanym w taki sposób, czynności związane z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej powinny mieć miejsce przed rozpoczęciem pełnienia funkcji zastępcy burmistrza.

Drugą kwestią budzącą wątpliwość jest sam fakt zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, a mianowicie to, czy jest to czynność wystarczająca do spełnienia warunku, pod jakim zastępca burmistrza może pełnić swoją funkcję, określonego w ustawie o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Zgodnie z art. 4 pkt 6 tej ustawy zastępca burmistrza nie może prowadzić działalności gospodarczej, natomiast samo zawieszenie działalności gospodarczej nie powoduje zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej m.in. z uwagi na fakt, że w okresie zawieszenia przedsiębiorca ma prawo i obowiązek wykonywać czynności określone w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, tj.:

  1. może wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, w tym rozwiązywania zawartych wcześniej umów;
  2. może przyjmować należności i jest obowiązany regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej;
  3. może zbywać własne środki trwałe i wyposażenie;
  4. ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej;
  5. wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa;
  6. może osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej;
  7. może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą;
  8. może powołać albo odwołać zarządcę sukcesyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw.

W związku z powyższym można uznać, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z zaprzestaniem jej wykonywania, a to z kolei może prowadzić do wniosku, że zastępca burmistrza zawieszając wykonywanie działalności gospodarczej nadal ją prowadzi, co jest sprzeczne z ustawą o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.

Idąc dalej, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne „Jeżeli zakazy, o których mowa w art. 4, narusza osoba, o której mowa w art. 2 pkt 6-6c, z wyłączeniem wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 3-5, odwołuje ją albo rozwiązuje z nią umowę o pracę, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia, w którym uzyskał informację o przyczynie odwołania albo rozwiązania umowy o pracę.”

Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 6 tej ustawy „Odwołanie i rozwiązanie umowy o pracę w trybie określonym w ust. 2-5 jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.” tzn. rozwiązanie umowy o pracę następuje bez wypowiedzenia z winy pracownika z powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że po upływie terminu określonego w art. 5 ust. 2 niniejszej ustawy zastosowanie będzie miał art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi: „Jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni.”

W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.

Zgodnie z art. 24h ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zastępca wójta składa oświadczenie majątkowe wójtowi. Zgodnie z art. 24h ust. 5 niniejszej ustawy zastępca wójta do pierwszego oświadczenia majątkowego jest obowiązany dołączyć informacje o sposobie i terminie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli prowadził ją przed dniem powołania lub zatrudnienia.

Zgodnie z art. 24h ust. 6 niniejszej ustawy „Analizy danych zawartych w oświadczeniu majątkowym dokonują osoby, którym złożono oświadczenie majątkowe.”

Natomiast zgodnie z art. 24h ust. 9 tej ustawy „W przypadku podejrzenia, że osoba składająca oświadczenie majątkowe podała w nim nieprawdę lub zataiła prawdę, podmiot dokonujący analizy oświadczenia występuje do Centralnego Biura Antykorupcyjnego z wnioskiem o kontrolę jej oświadczenia majątkowego.”

Art. 24h ust. 12 przedmiotowej ustawy zobowiązuje burmistrza do przedstawienia radzie miasta m.in. informacji o nieprawidłowościach stwierdzonych w analizowanych oświadczeniach majątkowych wraz z ich opisem i wskazaniem osób, które złożyły nieprawidłowe oświadczenia oraz działaniach podjętych w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w analizowanych oświadczeniach majątkowych.

Art. 24l przedmiotowej ustawy przewiduje, że podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu majątkowym, powoduje odpowiedzialność na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego, który mówi: „Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”

W związku z powyższym rodzą się pytania:

  1. Czy Zastępca Burmistrza Miasta Ostrów Mazowiecka składając oświadczenie majątkowe faktycznie, tak jak oświadczyła, zapoznała się z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym? Jeśli tak, to czy zlekceważyła przepisy? Jeśli nie, czy poświadczyła nieprawdę?
  2. Czy Burmistrz Miasta Ostrów Mazowiecka miał świadomość o zakazie, o którym mowa w art. 4 powyższej ustawy? Jako osoba właściwa do analizy oświadczenia majątkowego swojego zastępcy, wiedzę o prowadzonej przez nią działalności gospodarczej powinna uzyskać z dołączonej do oświadczenia informacji o sposobie i terminie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Nie wiadomo jednak, czy do oświadczenia majątkowego opatrzonego datą 5 maja 2024 r. została dołączona informacja o zawieszeniu działalności gospodarczej z dniem 28 maja 2024 r.
  3. Jeśli Burmistrz Miasta Ostrów Mazowiecka uzyskał informację o prowadzeniu przez swojego zastępcę działalności gospodarczej, dlaczego nie odwołał go zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne?
  4. Jeśli Burmistrz Miasta Ostrów Mazowiecka posiadał informację o prowadzeniu działalności gospodarczej przez P. Jolantę Zadrogę przed powołaniem jej na funkcję zastępcy burmistrza, dlaczego w ogóle powołał ją na swojego zastępcę?
  5. Czy Burmistrzowi Miasta Ostrów Mazowiecka jako osobie dokonującej analizy oświadczenia majątkowego swojego zastępcy, nie wydało się podejrzane, że oświadczenie jest opatrzone datą sprzed powołania na funkcję zastępcy?
  6. Czy oświadczenie złożone przez Panią Jolantę Zadrogę jako Zastępcę Burmistrza Miasta Ostrów Mazowiecka na dwa dni przed powołaniem na funkcję zastępcy jest równoznaczne z podaniem nieprawdy?
  7. Czy Burmistrz Miasta Ostrów Mazowiecka poinformował Radę Miasta o stwierdzonych nieprawidłowościach w analizowanym oświadczeniu majątkowym swojego zastępcy zgodnie z art. 24h ust. 12 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym?
  8. Czy Zastępca Burmistrza Miasta Ostrów Mazowiecka został powołany z naruszeniem prawa, a jeśli tak, czy nie powinien zostać odwołany?

Zastrzegam, że powyższy tekst nie jest w żadnym razie analizą prawną. Sądzę natomiast, że warto mieć świadomość, że kwestie składania oświadczeń majątkowych są dość szczegółowo regulowane przepisami ustawowymi, a za ich nieprzestrzeganie przewidziane są sankcje.

Podsumowując wydaje się, że burmistrz, posiadając wykształcenie wyższe prawnicze, powinien wykazywać się większym rozeznaniem w przepisach ustaw, na których opiera się funkcjonowanie samorządu gminnego.